[ New messages · Members · Forum rules · Search · RSS ]
Page 1 of 11
Diễn đàn thảo luận » ..:: Thế giới cộng đồng ::.. » Kiểm tra diễn đàn » Thể thơ Ngũ ngôn - Bé làm thơ (Võ Hồng)
Thể thơ Ngũ ngôn - Bé làm thơ
adminNgày: Thứ sáu, 12/07/2013, 22:34:16 | Hộp thư # 1
Bính
Nhóm: Quản trị viên
Hộp thư: 67
Giải thưởng: 0
Danh tiếng: 0
Tình trạng: Ngoại tuyến
Hạ Uyên kêu tôi:

- Thầy ơi, có cái bài thơ này đây, trong cuốn Giảng văn cũ của má con. Thơ gì mà ngó ốm nhách.

- Sao lại có thơ ốm nhách ? Thơ hay thơ dở chớ sao lại có thơ mập ốm ?

Mỗi câu chỉ có 5 chữ nên bài thơ ngó dài ngoẵng. Ðây con đọc cho thầy nghe:

Giỏi thay Trần Quốc Toản
Tuổi trẻ dư can đảm
Dốc bụng báo hoàng ân
Cả gan bình quốc nạn

- À, biết rồi. Tại mỗi câu chỉ có năm chữ. Ðây thầy hỏi em: bảy chữ, chữ Nho gọi là Thất ngôn, vậy năm chữ gọi là ... ?

- Tứ ngôn.

- Trật lất. Tứ mới có bốn. Ngũ mới là năm. Thể thơ vừa rồi là thơ Ngũ ngôn.

Hạ Uyên nài nỉ:

- Thầy bày cho con đi! Thầy dạy con ...

- Không dạy cũng biết. Dễ lắm. Cứ bài Thất ngôn, con cắt bỏ hai chữ đầu của mỗi câu. Thử lấy bài "Heo...Gà" làm thí nghiệm.

Hạ Uyên chạy lục kiếm bài thơ. Rồi dõng dạc đọc:

Trong vườn Ðịa đàng:

Gấu   Sói      Nai     Voi     Cá      Cọp    Beo
Trâu  Bò      Chó    Chuột Ngựa  Dê Heo
Vịt    Gà     Ngan   Ngỗng Cu       Cò     Cút
Cá     Ốc     Cua     Tôm    Cá      Mực   Mèo

Tôi không ngờ kết quả hấp dẫn hơn tôi đã nghĩ, nên tôi bảo: Ngũ ngôn hóa nuôn bài tả bé Nu.

Hạ Uyên không đợi nài:

Tả bé Nu: 

Bé Nu chân ngắn bụng tròn vo
Tuổi rưỡi mà đã thuộc chữ O
Rất thích mức gừng, ưa vặn khóa
Trở trời hết sốt lại ngồi ho.

Sang bài "Trăm hoa khoe sắc". Ðang ở thể Thất ngôn luật Bằng vần Bằng mà cắt thành Ngũ ngôn thì hoá thành luật Trắc vần Bằng. Hạ Uyên đọc:

Trăm hoa khoe sắc

Sen     Ðào   Huệ   Cúc    Trúc    Mai     Lan
Vạn    Thọ    Hồng Nhung Thược Dược  Trang
Mỏm   sói     Tầm   xuân  Lài     Cẩm    Chướng
Phù   dung   Dạ       lý      Bụt    Ngâu    Xoan.

Không bỏ lỡ bài thơ tặng, Hạ Uyên cố ý đọc to cho chị và anh nghe:

Chị thân thương của em

Chị cả    ở nhà quen gọi Trúc
Học về   chịu khó lo bếp núc
Cơm, canh  xào, nấu, luộc, quay, ram ...
Bưng lên  anh Hải tha hồ xúc.

Sau một giây im lặng, tôi nói:

- Vậy đó, muốn làm thơ Ngũ ngôn thì cứ theo cái cấu trúc Thất ngôn, cắt bỏ 2 chữ đầu. Hôm nay thầy thêm 3 cách hiệp vần khác, do ảnh hưởng của cách hiệp vần trong thơ Pháp. Ðó là:

1: Chữ chót của câu 1 hiệp vần với chữ chót
của câu 2 Chữ chót của câu 3 hiệp vần với chữ chót của câu 4

2: Chữ chót của câu 1 hiệp vần với chữ chót của câu 3 Chữ chót của câu 2 hiệp vần với chữ chót của câu 4

3: Chữ chót của câu 1 hiệp vần với chữ chót của câu 4 Chữ chót của câu 2 hiệp vần với chữ chót của câu 3

Nghe thì rùm beng. lộn đầu. Áp dụng ngay thì thấy dễ. Nào, nói là làm. Em làm 4 câu Ngũ ngôn, hiệp vần theo cách thứ nhất (tạm gọi là Vần liền). Ðề: "Tả em Cuội".

Tả em Cuội 

Da trắng và mắt trong
Tóc nâu và môi hồng
Nhỏ mà ưa chải chuốt
Chữ O đọc không thuộc.

Áp dụng hiệp vần theo cách thứ hai (tạm gọi là Vần chéo). Ðề: "Tả con chó nâu".

Con chó nâu của em

Vừa sủa vừa chạy lui
Giữ nhà cái kiểu đó
Tối: xó bếp ngủ vùi
Vậy cũng lãnh chức chó.

Áp dụng hiệp vần theo cách thứ ba (tạm gọi là Vần ôm). Ðề: "Ngày rằm lên chùa". Kết quả:

Ngày rằm lên chùa 

Rằm theo Ngoại lên chùa
Nghe tiếng kinh tiếng
Xạc xào nghe tiếng gió
Chốc chốc tiếng chuông khua.

Khi sắp chia tay Hạ Uyên bảo tôi:
- Thầy bày luôn cho con thể Tam ngôn.
- Là cái gì ?
- Tam nghĩa là ba. Thơ Thất ngôn cắt đi 2 chữ thành Ngũ ngôn. Nay thơ Ngũ ngôn ta cắt đi 2 chữ thì ắt thành Tam ngôn.

Tôi cười:
- Em có ý hay đó. Nhưng tổ tiên mình thì gọi nôm na nó là  Hò vè bình dân. Như ở quê thầy trẻ nhỏ thường hát:

Tập tầm vông
Chị lấy chồng
Em ở vá
Chị ăn cá
Em ăn xương
Chị nằm giường
Em nằm đất
Chị mút mật
Em nút ve
Chị ăn chè
Em liếm bát
Chị coi hát
Em vỗ tay
Chị ăn mày
Em xách bị
Chị làm đỉ
Em xâu tiền
Chị đi thuyền
Em đi bộ
Chị kéo gỗ
Em lợp nhà
Chị trồng cà
Em trồng bí
Chị tuổi tý
Em tuổi thân
Chị tuổi dần
Em tuổi mẹo
Chị kéo kẹo
Em đòi ăn
Chị lăn xăn
Em quất hết.


Nhìn xuống đồng hồ thấy đã năm giờ rưỡi, tôi liền cười vừa cuối đầu chào:

Thôi, em về
Lo cơm tối
Nói say mê
Ta cũng mỏi.


HLV Hồ Phi Long
 
Diễn đàn thảo luận » ..:: Thế giới cộng đồng ::.. » Kiểm tra diễn đàn » Thể thơ Ngũ ngôn - Bé làm thơ (Võ Hồng)
Page 1 of 11
Search:

Login form